بالاخره بعد چهار سال دوباره تونستم برم زاهدان

یادمه آخرین باری که در حال ترک زاهدان بودم روز 20 اردیبهشت 8۰ بود  یعنی دقیقا همزمان با آغاز حملات تروریستی 11 سپتامبر , به همین دلیل این تاریخ و اون سفر رو به خوبی به یاد دارم .

خوب حالا چهار سال از اون ماجرا گذشته و خیلی چیزا تغییر کرده .

به تعارف یکی از اقوام و با حداقل هماهنگی  به جمع سه نفرشون پیوستم تا  سمند نویی رو که خریده بودن  آببندی کنیم و اینچنین بود که  راهی سفر شدیم .

این سفر یه مقدار با سفرای دیگم فرق داشت . عمده ترین تفاوتش این بود که برخلاف همیشه ؛ هیچ انگیزه کاریی نداشتم .

همش یه اتفاق بود و خیلی ناخواسته . با یک پیشنهاد تلفنی در کمتر از نیم ساعت تصمیم گرفتم برم سفر و 40 دقیقه بعد تو راه بودم . 

حدود 200 کیلومتری بیرجند  به نهبندان رسیدیم . نزدیک 2 ساعت اونجا توقف و توسط یکی دیگه از اقوام دور به صرف نهار پذیرایی شدیم .

در مورد موقعیت و محصولات شهر پرسیدم : گفتند شهر چندان به رونقی نیست , اما مثل اینکه بارانداز مخدرجات و سوخت قاچاقه .

بنزین , گازوئیل و نفت  سه محصولیه که از نهبندان ( توابع بیرجند ) تا سفید آبه ( توابع سیستان و بلوچستان )  آزاده اما از اونجا به بعد با محدودیت قابل تامینه به همین خاطر عده زیادی مبادرت به انتقال سوخت از این مناطق به سیستان میکنن و نیروی انتظامی هم جدیدا به شدت با این موضوع برخورد میکنه . 

راننده ها به سفیدآبه میگفتن : پالایشگاه نفت آبادان دوم

ساعت 7 بعدازظهر روز سه شنبه  17 آبان 84

قبل از حرکت با  زاهدان هماهنگ کردم و وقت رسیدن وارد بر خونه دختر عموم شدم  .

اول شب قرار شد که بریم بیرون تا یه مقدار تجدید دیدار بشه

ساعت حدود 8 عصر بود که رفتیم خیابون دانشگاه  . جای همگی خالی , زاهدان خیلی از چیزی که قبلا دیده بودم تمیز تر و زیباتر شده . نورپردازی های زیاد و زیبا به همراه جمعیت روان  دانشجو و جوان و همچنین نوع مغازه ها , جلوه خواصی به شهر و روحی تازه به بافت کهنه دمیده بود .

از اونجا سری به بافت قدیمی و بازاری زدیم  نسبتا مرتب و تمیز شده . مثل همیشه هم یه بستنی عالی ارکیده میل کردیم (جای همگی خالی!).

بعد از بازدید خصوصی به خونه برگشتیم .  اولش که احوالپرسی و سراغ گرفتن از اقوام  بود . بعدشم تا اواخر شب  بحث فیلم , کار , درس , موسیقی , کامپیوتر و ..... بود  ( همیشه وقتی به هم میرسیم همین حکایته ) .

راستی میهمان دیگه ای هم داشتن : خانم فرانک سلطانزاده که دانشجوی عمران دانشگاه آزاد زاهدان بود  و دختر یکی از همکارای دختر عموم بود . از قیافشم معلوم بود که احل درس و کتابه .  

84/8/18   صبح ساعت 9.30 بیدار شدم ( صبح ؟ ) بعد صبحانه رفتم بیرون . برای رسیدگی به کارام ماشین پرایدشون رو  در اختیارم گذاشتن ؛ البته من عملا کار خاصی نداشتم اما برای دور زدن خوب بود .   اول سری به خیابونای اسمی زدم  بعدش رفتم بازار . نیت خرید نداشتم . به همین دلیل عکاسی کردم . بر خلاف انتظار و هشدارهایی که دوستان دادن , مردم عادی اینجا از نظر گرفتن عکس خیلی خیلی همکاری کردن واقعا دستشون درد نکنه .

تو بازار بودم  که تازه با تهران تماس گرفتم و گفتم که اومدم زاهدان . خبر این بود که  : تهران خیلی سرد شده ,  البته تشعشعاتش رو میشد به شکل بادهای مقطعی و سوزناک در زاهدان حس کرد اما خیلی آزار دهنده نبود .

ظهر خیلی بی دلیل خسته بودم و بر خلاف معمول چند ساعتی رو خوابیدم . بعدشم رفتم سراغ کامپیوتر تا اینترنت و شرمنده کنیم اما گویا نت قطع بود و اینجانب دودست از دوپا دراز تر مشغول خواندن کتابی که ساناز جان دختر دختر عموم ( نوه عمو ) پیشنهاد داده بود شدم  . کتابی به نام " سوپ مرغ " تا پایان سفر فصولی رو مطالعه کردم خیلی عالی بود .

عصر دوباره به گردش درون شهری رفتیم . رانندگی تو زاهدان یه مقدار مشکله آخه بچه هاش زیادی نترسن و یهو میپرن جلوی ماشین و معتقدن که راننده وظیفشه که بایسته . (ماشین خودمون نبود والا  بهشون میگفتم که وظیفه کیه که تو بلوار بایسته ؟ )

برای شام رفتیم بیرون جای همگی خالی " پیتزا پانزی " غذا گرفتیم و رفتیم پارک کوی قدس  .

کوی قدس محله ایه که من خیلی خوشم میاد و با تمام شهر فرق میکنه . قدیما معروف بوده به کوی فرح و الان هم طراوت و شادابی خاصی داره .

شب همگی جمع شدیم  سریال نگاه میکردیم ( یادم نیست چی بود ) . آخر شب  رفتم سراغ سیستم و تا صبح گیرش بودم , مشکلاتش زیاد بود اما امکاناتش کم ( درایور ها و سی دی ویندوز ).

84/8/19    امروز دیگه خیلی زودتر بیدار شدم : ساعت 10.30

تا آماده شدم و لباس پوشیدم  و صبحانه خوردم ؛ شد ساعت  11.30 . تازه رفتم بیرون نسبتا طبیعیه که به هیچ جا نرسم .

اما شانس آوردم . تو پاساژ قائم هنوز چند نفری میپلکیدن . نیازی به پیشنهاد نیست , خودشون میان سراغتون و  منوی خلاف رو میزارن جلو , خیلی  راحت و ریلکس انتخاب میکنی  ( سی دی , شو , دی وی دی , مواد , اسلحه , مشروب , اکس  و... ) . خلاف من سبک بود  یه مقدار DVD سفارش دادم .....  در کسری از زمان آماده شد .

بعدشم باز خونه بود و  صرف نهار . عصری دیگه هوا خیلی سرد شده بود .  اما مجددا  رفتم چند فیلم دیگه گرفتم و بعد شم چهار راه رسولی . از چهار راه  رفتم نمایشگاه کامپیوتر ( 16 تا 20 آبان نمایشگاه کامپیوتر و لوازم اداری بر پا بود ) اولین باری بود که نمایشگاه کامپیوتر برگزار میشد به همین دلیل استقبال عالی بود اما بار محتوایی و وسعت نمایشگاه یک دهم یکی از سالن های نمایشگاه مشهد هم نبود .

نکته جالب در مورد  زاهدان و کامپیوتر : اینجا خیلی به قانون کپی رایت احترام میزارن .. با اینکه فیلمها و میوزیک دیسکهای سراسر دنیا بدون کپی رایت در دسترسه . اما فایلها و سی دی های کامپیوتری به قیمت شرکتی  و کاملا پکیج شده بفروش میرسه ( البته قیمتهای مصوب تهران ) و به هیچ عنوان رایت و کپی نمیکردن .

ساعت 8 شب خونه یکی دیگه از اقوام دعوت بودیم . یه ساعتی شب نشینی و گپ و گفتگو داشتیم بعدش دوباره رفتیم بیرون .

برای شام هم از یه مغازه آشنا مقداری " پکوره و سموسه " به سبک زاهدانی که گویا برگرفته از هند بود خریدیم . خیلی عالی و خوشمزه ( تابلوی دیگه وقتی اسم هند میاد غذا تند و تیز میشه ) .

همه نشستیم به تماشای فیلم سینما 1 

ببر خیز گرفته و اژدهای کمین کرده : یه فیلم عالی و قشنگ از آنگ لی که حالا سر فرصت بیشتر در موردش صحبت میکنم .  بعد فیلم و تفاسیرش , باز هم نشستیم و صحبت کردیم . یه نگاه به ساعت کردم دیدم شده 3 صبح . البته این مُباحثات همچنان تا حدود 5 ادامه پیدا کرد . شیش نفری  ( تنها مذکر جمع من بودم ) مشغول تحلیل فیلم بودیم  و بعد از اون میزگرد تجلیل و تعریف از راهها و شیوه های نگه داری حیوانات خانگی ( آخه تمام حضار جلسه به نوعی در یکی از دسته های : نگه داری , پرورش , جمع آوری , تغذیه , تربیت و مداوای حیوانات خانگی بالاخص گربه و سگ مهارتهای ویژه داشتن )بر پا بود و یه دنیا خاطرات و تجربیات تلخ و شیرین در این زمینه مرور شد ,در کل خیلی خوش گذشت .

من که تا صبح بیدار بودم و کامپیوتر , ویندوز و مودم و... رو تقریبا درست کردم . نمیدونم چرا اینقدر حل مشکلش طول کشید ؟ اصلا  تو مدتی که زاهدان بودم ذهنم کند کار میکرد , تبادل اطلاعات تو مغزم با فرغون انجام میشد , خیلی نمیتونستم رو هر چیزی که میخوام تمرکز کنم . البته شاید که این مغز بیچاره هم بعد سالها 20 ساعت در روز بیدار بودن اومده اینجا استراحت .

84/8/20 هر روز بهتر از دیروز . ایندفعه دیگه سنگ تموم گذاشتم . بیداری = ساعت  12.30 البته جمعهء دیگه .

تصمیم داشتم امروز برم عکاسی ؛ تازه چند برنامه دیگه هم داشتم اینقدر هوا گرفته و کسل بود که منصرف شدم .

بعد از ظهر فیلم سگ را بجنبان  رو دیدیم : با بازی رابرت دنیرو , داستین هافمن , آن هچ, وودی هارلسون و کریتین دانست و کارگردانی : باری لوینسون .  فیلم خوب و سیاسی بود . اصطلاحا جزو دسته فیلمهای افشاگرانه بود که البته این سبک سینما هم خودش نوعی از سیاسته . در مورد این یکی هم باید بعدا بیشتر صحبت کنیم .

خوب دیگه حکایت زاهدان و سفر بی مقدمه یواش یواش داشت به اتمام میرسید و باید آهنگ سفر برمیبستیم . وسایلم و جمع کردم چون برای ساعت 10.30 شب بلیت رزرو کرده بودم.

دیگه وقت رفتن بود  : به اندازه 4 نفر برای تو راهم خوردنی گذاشته بودن  , از یه طرف انکار میکردم و از طرف دیگه زیر چشمی میپاییدم ببینم کم که نیست ؟.

خلاصه اینکه بعد خداحافظی منو رسوندن به ترمینال . قرار بود با ولوو برم اما به دلیل آشنا بودن راننده ؛ با یک اتوبوس معمولی ایران پیما به سمت بیرجند حرکت کردم .

در مورد بازرسی و نوع برخورد پاسگاههای بین راهی هم میخوام بعدا بیشتر بگم . اما سر فرصت . ما که به سلامت 40 تا فیلم آوردیم .

84/8/21 ساعت 5 صبح رسیدم بیرجند و از اونجایی که به خواب افراد خیلی احترام میزارم تا ساعت 7 یه لنگی تو ترمینال ایستاده بودم  و بعدش با منزل عمو تماس گرفتم و رفتم خونشون .

در کل سفر زاهدان خیلی چسبید و خوش گذشت و اگه بیرجند کاری نداشتم  حتما خودمو بیشتر مهمون میکردم ( عجب رویی ).

یادم نمیاد تا حالا همچین سفری داشته باشم . همیشه یا کاری بوده , یا خانوادگی و یا با برنامه .

زاهدان شهر خوبیه اما دوست ندارم به مدت طولانی اونجا زندگی کنم .

اگه کسی بخواد برای مدت کوتاهی پیشرفت کنه اینجا رو پیشنهاد میدم . روند رو به رشدش به وضوح مشهوده .

شاید سیستان و بلوچستان امکانات رفاهی مراکز بزگ استان های ایران رو نداشته باشه , اما صفا و صمیمت مردمش بی نظیره.

علتی که این منطقه رو میپسندم اینه که : اینجا از همه نظر با همه جا فرق میکنه .

در اوایل پادشاهی فتحعلی شاه قاجار در محل زاهدان چاه آبی بود که راهزنان پس از حمله به کاروانها و چپاول دارایی آنان ساعتی یا شبی را در آنجا سپری می کردند پیرامون این چاه جنگلهای انبوه ، طاق و گز بود که اکنون اثری از آن نیست . در سال 1315 هجری قمری یکی از ساکنان آن محل کاریزی در آنجا حفر کرد و آبادی کوچکی بوجود آمد که « دزدآب » نام گرفت . چهار سال بعد متخصصان بلژیکی که در استخدام دولت ایران بودند جهت دایر کردن گمرک خانه به دزدآب آمده و از این زمان به تدریج به وسعت و جمعیت دزدآب افزوده شد . از سال 1314 شمسی دزدآب به زاهدان تغییر نام یافت . اولین نشانه های شهرنشینی با احداث خط آهن از کویته پاکستان به زاهدان پدیدار شد و با توسعه های بعدی زاهدان امروزی به مرکز استان تبدیل شد .زاهدان شهری جدید الاحداث است که بر سر راه کرمان به مشهد ، کرمان به چابهار و نزدیک پاکستان و افغانستان واقع شده است . از جمله بناهای تاریخی و سیاحتی شهرستان می توان به تفریح گاه پارک ملت ، براسان ، مجتمع فرهنگی باغ خانواده ، موزه مردم شناسی ، کتابخانه مرحوم استاد کامبوزیا ، بازارچه سرپوش ، ساختمان قدیمی پست ، دادگستری و ... اشاره کرد .

اقلیم  : شهرستان زاهدان دارای اقلیم بیابانی گرم و خشک می باشد . میانگین بارش سالانه در این شهرستان 72 میلی متر و متوسط دمای آن در سال 82 از5/42 الی 6/12- درجه سانتی گراد در تغییر است

تقسیمات کشوری  : شهرستان زاهدان با مساحت 36581 کیلومتر مربع درشمال استان سیستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان 0 کیلومتر است . این شهرستان دارای تعداد 3 مرکز شهری و 4 بخش – 8 دهستان و 1012 آبادی دارای سکنه است .

زبان و مذهب  : مردم شهرستان زاهدان به لهجه بلوچی تکلم می کنند و لهجه های فارسی و محلی نیز رایج است . در این شهرستان 83/99 درصد جمعیت آن را مسلمانان شیعه /سنی/تشکیل می دهند.

صنایع دستی  : 1- سوزن دوزی بلوچی 2- سکه و آئینه دوزی 3- قالیبافی

تربیت بدنی  : این شهرستان از وجود سه استادیوم ، سه میدان فوتبال ، سه میدان والیبال ، سه بسکتبال ، 17 سالن ورزشی و سه ورزشگاه بهرمند می باشد.سرانه فضای ورزشی به ازای هر هزار نفر ( سر پوشیده ) 108 متر مربع و سرانه فضای ورزشی روباز 257 متر مربع برای هزار نفر جمعیت است .

کشاورزی و منابع طبیعی و دامپروری  : در سال زراعی 83-1382 سطح زیر کشت محصولات زراعی و باغی شهرستان زاهدان بالغ بر18332 هکتار است که5/11 درصد از سطح کشت زیر کشت استان را تشکیل می دهد . از این مقدار4/27 درصد به کشت باغات و6/72 درصد به زراعت های سالانه اختصاص دارد . محصولات عمده زراعی شهرستان غلات و نباتات علوفه ای می باشد .طی همان سال 64 واحد صنعتی پرورش و نگهداری دام و طیور در سطح شهرستان فعال بوده است . همچنین میزان تولید شیر ، گوشت قرمز ، گوشت مرغ و عسل به ترتیب 6/19 ، 7/1 ، 9/0 و - هزار تن بوده است . لازم به ذکر است این شهرستان دارای 59 واحد پرورش ماهی با تولید 5/88 تن می باشد .

صنعت و معدن  : تعداد صنایع موجود شهرستان زاهدان 303 واحد می باشد که تعداد – واحد آن در نقاط روستایی و تعداد – واحد بقیه در نقاط شهری مستقر می باشند . درسال 1382 تعداد 5 کارگاه فعال مسئولیت استخراج معادن را به عهده داشته که عمده ترین معادن موجود در سطح این شهرستان عبارتند از : گرانیت ، لاشه تراورتنی ، گل سفید ، کرومیت ، منگنز. سهم شهرستان از کارگاه های معدنی فعال استان 3/33 درصد می باشد . میزان تولیدات اسمی سالانه گروه معدنی غیر فلزی – تن می باشد که – درصد تولیدات معدنی کل استان را به خود اختصاص داده است .

()ارسال نظر